Βαλεριάνα: Το ηρεμιστικό της φύσης

Η βαλεριάνα είναι αυτοφυές φυτό που χρησιμοποιείται από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα για τις ηρεμιστικές και αγχολυτικές ιδιότητές του. Είναι το πιο γνωστό φυτικό ηρεμιστικό.

Το φυτό

Η βαλεριάνα είναι ανθεκτική στις καιρικές συνθήκες και τις ασθένειες θάμνος με μέγιστο ύψος που δεν ξεπερνά το 1,5 μέτρο. Τα άνθη της είναι μικρά ροζ έως λευκά ανάλογα από την ποικιλία, σε σχηματισμό «ομπρέλας» στην κορυφή του φυτού, ενώ ο βλαστός σωληνοειδής και χνουδωτός. Η ρίζα, το μέρος του φυτού με τις κυριότερες και σημαντικότερες θεραπευτικές ιδιότητες, είναι ινώδης με έντονο άρωμα. Η άνθιση της βαλεριάνα διαρκεί από το Μάιο έως τον Αύγουστο. Οι ανθισμένες κορυφές συλλέγονται το καλοκαίρι, ενώ η ρίζα συλλέγεται το φθινόπωρο από Σεπτέμβριο μέχρι Οκτώβριο. Τα κυρίως συστατικά και δραστικές ουσίες είναι, σάκχαρα, άμυλο, ρητίνες, αιθέριο έλαιο, οργανικά οξέα, αζωτούχες ενώσεις, βαλεριανικό οξύ, πτητικό έλαιο, ρετσίνι και γόμμα. Η γεύση της είναι έντονη, ξηρή και ελαφρώς πικρή.

Ιδιότητες και οφέλη

Τα έλαια που περιέχει έχουν παρόμοια δράση με τις βενζοδιαζεπίνες, μια κατηγορία φαρμάκων με ηρεμιστικές, αγχολυτικές, αντισπασμωδικές, αναισθητικές και μυοχαλαρωτικές ιδιότητες, οι οποίες χρησιμοποιούνται συχνά για να προσφέρουν ανακούφιση σύντομης διάρκειας στις καταστάσεις σοβαρού άγχους ή αϋπνίας.

Εκτός από τις αγχολυτικές της ιδιότητες, η βαλεριάνα θεωρείται χρήσιμη και για τις περιπτώσεις αρθρίτιδας, νευραλγίας, κολίτιδας, υπέρτασης, κολικών του εντέρου, ρευματικών πόνων και δυσμηνόρροιας αλλά και για κράµπες, ημικρανία, αϋπνία, πονόδοντο και νευρικό άσθμα.
Πέραν της θεραπευτικής χρήσης της, η βαλεριάνα είναι γνωστή και για τη χρήση της στην αρωματοποιία αλλά και στην καλλιέργεια της για καλλωπιστικούς λόγους λόγω των όμορφων λουλουδιών της και της αντοχής της σε ακραίες καιρικές συνθήκες.